نایب رئیس کانون دانش آموختگان اقتصاد ایران:
همتی نمیتواند جادوگری کند!
مشکل ما برنامه ریزی شبانه روزی نیست، مشکل ما این است که استراتژیست های اقتصاد کشور و آن ها که در تصمیم گیری های کلان اقتصادی نقش دارند، اصلا به مفهوم توسعه اعتقادی ندارند. اصلا توسعه اولویت اول این ها نیست. مشکل اصلی اقتصاد کشور ما که سالهای سال است گریبانگیر اقتصاد کشور شده، دیدگاههای کلان مسئولان و برنامه ریزان است.
فرارو- وزیر اقتصاد اخیرا در اظهارنظری گفته است: «ما شبانهروز در حال برنامهریزی برای تثبیت بازار دلار هستیم.» این سخنان در شرایطی مطرح میشود که طی ماههای اخیر، وزارت اقتصاد و بانک مرکزی، به علت عملکرد ضعیف خود، به شدت تحت نقد قرار گرفته اند.
به گزارش فرارو، نگاهی به اظهارات مدنی زاده این پرسشها را ایجاد میکند که این برنامه ریزی شبانه روزی چه اثری داشته؟ چه تصمیمهایی باید گرفته میشده و نشده است و چرا برنامه ریزی در کشور ما با تاخیر به مرحله عمل میرسد؟ دکتر عباس کریم زاده، اقتصاددان و نایب رئیس کانون دانش آموختگان اقتصاد ایران در گفتگو با فرارو به این پرسشها پاسخ داده است:
مشکلات ساختاری اقتصاد با تغییر افراد درست نمیشود
عباس کریم زاده به فرارو گفت: «اگر به گذشته اقتصاد کشور در ۴۷ سال اخیر نگاه کنیم، میبینیم همه موارد بحرانی که این روزها به عنوان بحرانهای بزرگ شناخته میشوند را تجربه کردهایم. پس این وضعیت تازگی ندارد. اما آن چه این روزها بیشتر مورد توجه قرار گرفته، افزایش بیرویه قیمت دلار، طلا و سایر داراییهای مشابه است. در سالهای پس از انقلاب در سه مقطع با افزایش شدید نرخ طلا و دلار مواجه شدیم که باعث شد تحولاتی در سطح رئیس کل بانک مرکزی و وزیر اقتصاد رخ دهد. اگر به آمارها رجوع کنیم، در هیچ یک از این مقاطع، تغییر و تحولات نتوانست اثر بلندمدت داشته باشد و متأسفانه روند افزایشی ادامه پیدا کرد. فقط یک مورد باعث شد که در مقطعی کوتاه مدت، قیمتها کنترل شود. ولی دوباره قیمتها به مسیر خود ادامه داد. بنابراین مشکلاتی که امروز در کشور ما وجود دارد، مشکلاتی ساختاری است و با تغییر دادن افراد در بدنه دولت یا در مناصب گوناگون تحول ریشهای رخ نمیدهد.»
وی افزود: «کشور ما از چندین بیماری مزمن رنج میبرد. سیستم ضعیف و ناکارامد بانک داری کشور که مدام موجب خلق پول میشود، سهم زیادی در ایجاد تورم دارد و اگر میخواهیم جلوی تورم و افزایش نرخ ارز را بگیریم، باید همین ریشهها را بررسی کنیم. بودجه کشور ما چرا به این شکل تخصیص پیدا میکند؟ کشور پر شده از نهادها و سازمانهایی که هیچ نقش سازندهای در عمران و آبادانی کشور ایفا نمیکنند اما بودجههای کلان دریافت میکنند و هر سال هم سهمشان افزایش پیدا میکند. بودجه باید حساب و کتاب داشته باشد. در وهله اول باید جلوی این ریخت و پاشهای بیرویه گرفته شود. به جای این که به برخی سازمانها و نهادها و افراد خاص چنین بودجههای کلانی داده شود باید برای بخش عمرانی و زیرساختی کشور هزینه شود چرا که اثر بلندمدت این بخشها بسیار بیشتر است.»
سیستم بانکداری کشور از کارکرد اصلی خود کاملا دور شده است
این اقتصاددان در ادامه گفت: «سیستم بانکداری ما، نه تنها از کارکرد اصلی خود کاملا دور شده است، بلکه سپردههای مردم را میگیرد و تسهیلات حداقلی به شهروندان ارائه میکند و عمده تسهیلات بین همان سیستم بانکداری میگردد. این شیوه توزیع رانت در سیستم بانکداری باعث افزایش نقدینگی و تورم میشود. در کشورهایی که کسب و کارهای پیشرفته دارند، بانکها از حساسترین نهادهای اقتصادی محسوب میشوند و اگر از شاخصهای تعیین شده عدول کنند فورا مورد بازخواست قرار میگیرند. این در شرایطی است که در کشور ما تخلفات بانکی تبدیل به یک مسئله عادی شده است.»
وی افزود: «بی رودروایسی بگویم دشمنان ایران برای فشار بر کشور ما بیش از آن که به حمله نظامی متکی باشند یا نیازی داشته باشند، سعی دارند از تحریمهای سنگین برای اعمال فشار بر کشور و وارد کردن آسیبهای سنگین به کشور استفاده کنند. این موضوع را نباید نادیده بگیریم، باید بسیار واضح با این موضوع مواجه شویم و به جای انکار اهمیت تحریمها، راههای استراتژیکی برای مبارزه با فشار تحریمی پیدا کنیم. بسیاری از کشورها جهان با ایالات متحده در اوج تنش بودهاند اما بر اساس منافع ملی و استراتژیک خود مذاکره کردهاند و اتفاقا امتیازهای اقتصادی هم گرفتهاند. بدتر از بمب اتمهایی که آمریکا علیه ژاپن استفاده کرد در تاریخ معاصر داریم؟ اما اکنون ژاپن امتیازاتی مشخص و قابل توجه از ایالات متحده گرفته است. مسئله این نیست که در برابر ایالات متحده کوتاه بیاییم، بلکه اتفاقا باید با لغو یا کاهش تحریمها، حق خود را از اقتصاد بین الملل بگیریم.»
همتی نمیتواند جادوگری کند
این مدرس دانشگاه در خصوص برنامههایی که وزیر اقتصاد گفته است شبانه روزی روی آنها کار میکند گفت: «مشکل ما برنامه ریزی شبانه روزی نیست، مشکل ما این است که استراتژیستهای اقتصاد کشور و آنها که در تصمیم گیریهای کلان اقتصادی نقش دارند، اصلا به مفهوم توسعه اعتقادی ندارند. اصلا توسعه اولویت اول اینها نیست. مشکل اصلی اقتصاد کشور ما که سالهای سال است گریبانگیر اقتصاد کشور شده، دیدگاههای کلان مسئولان و برنامهریزان است. تا زمانی که متوجه نشویم مسیر مبارزه با آن استکبار جهانی که صحبتش میشود این نیست که خود را از روابط بین الملل محروم کنیم یا با تحریمهای سنگین مواجه کنیم، هیچ چیز تغییر نمیکند. آقای همتی شعارهایی دادهاند که میتوانند اقتصاد را مدیریت کنند یا تغییراتی بزرگ ایجاد کنند. این ادعا امیدوار کننده است اما مسئله این است که بپذیریم آقای همتی نمیتواند جادوگری کند.»
