از کجا بفهمیم دیگر ناقل بیماری نیستیم؟
بیماریهای شایع زمستانی هرکدام دوره سرایت متفاوتی دارند و بهبود علائم همراه با قطع تب، مهمترین نشانه کاهش خطر انتقال ویروس یا باکتری به دیگران است.
فرارو- در فصل سرما آگاهی از زمان پایان مسری بودن بیماریها میتواند نقش مهمی در پیشگیری از انتقال ناخواسته عفونتها و حفظ سلامت جمعی داشته باشد.
به گزارش فرارو به نقل از هاف پست، تشخیص پایان دوره سرایتپذیری بیماریهای شایع موضوعی است که بهویژه در فصل سرما اهمیت دوچندان پیدا میکند. بسیاری از افراد پس از بیماری این پرسش را دارند که چه زمانی میتوانند با خیال راحت به محل کار، مدرسه یا جمع دوستان بازگردند، بیآنکه نگران انتقال ویروس یا باکتری به دیگران باشند. متخصصان بیماریهای عفونی و پزشکان بالینی تأکید میکنند که پاسخ این سؤال بسته به نوع بیماری متفاوت است، اما نشانهها و اصول کلی مشخصی وجود دارد که میتواند به تصمیمگیری آگاهانه کمک کند.
آنفلوآنزا
آنفلوآنزا معمولاً با شروعی ناگهانی و شدید همراه است. فرد ممکن است صبح حال نسبتاً خوبی داشته باشد اما ظرف چند ساعت دچار تب، لرز، بدندرد، خستگی شدید، سردرد، گلودرد، سرفه و آبریزش یا گرفتگی بینی شود. بر اساس نظر پزشکان، بیشترین میزان سرایتپذیری آنفلوآنزا در چند روز نخست بروز علائم است و این دوره میتواند تا حدود هفت روز ادامه داشته باشد.
توصیه اصلی این است که تا زمانی که علائم فعال دارید، در خانه بمانید. زمانی میتوان گفت خطر انتقال کاهش یافته که دو شرط بهطور همزمان و دستکم به مدت ۲۴ ساعت کامل برقرار باشد:
۱. تب بدون استفاده از داروهای تببُر قطع شده باشد.
۲. وضعیت عمومی فرد رو به بهبود باشد و بتواند فعالیتهای روزمره را انجام دهد.
حتی پس از بازگشت به اجتماع، بهتر است تا چند روز از ماسک استفاده شود و فاصله فیزیکی رعایت گردد، زیرا در برخی افراد، بهویژه کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، امکان انتقال ویروس تا دو هفته نیز وجود دارد. آزمایش تشخیصی آنفلوآنزا مشخص نمیکند که فرد تا چه حد مسری است و تنها وجود یا عدم وجود ویروس را نشان میدهد.
کووید-۱۹
کووید-۱۹ که عامل آن ویروس SARS-CoV-2 است، میتواند با طیف وسیعی از علائم بروز کند: تب، سرفه، گلودرد، بدندرد، سردرد، خستگی، اسهال، تهوع یا استفراغ و در برخی موارد کاهش حس بویایی و چشایی. متخصصان تأکید میکنند حتی اگر علائم خفیف باشد، فرد باید در خانه بماند.
کاهش سرایتپذیری کووید نیز به همان قاعده ۲۴ ساعته وابسته است: بهبود کلی علائم و قطع تب بدون دارو. در صورت باقی ماندن علائمی مانند سرفه یا مثبت بودن تست خانگی، استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی توصیه میشود. در برخی افراد، علائم ممکن است یک تا دو هفته بعد تشدید شود؛ در این حالت باید دوباره ایزوله شد و همان پروتکلها را رعایت کرد.
افراد بدون علامت که تست آنها مثبت است نیز میتوانند ناقل باشند. این افراد باید دستکم پنج روز از ماسک استفاده کنند و تماس نزدیک با دیگران را محدود سازند.
سرماخوردگی معمولی
سرماخوردگی توسط ویروسهای مختلف تنفسی ایجاد میشود و علائمی مانند عطسه، آبریزش یا گرفتگی بینی، سرفه، گلودرد، بدندرد خفیف و گاهی تب دارد. تفاوت اصلی آن با آنفلوآنزا در شروع تدریجی علائم است؛ سرماخوردگی معمولاً طی چند روز شدت میگیرد، نه بهصورت ناگهانی.
پس از شروع علائم، فرد حدود هفت روز مسری است. زمانی که علائم بهطور کامل برطرف شوند، خطر انتقال نیز از بین میرود. مانند سایر بیماریها، بازگشت به فعالیتهای عادی زمانی توصیه میشود که تب حداقل ۲۴ ساعت بدون دارو قطع شده و حال عمومی بهتر شده باشد. استفاده از ماسک تا بهبود کامل علائم، نقش مهمی در پیشگیری از انتقال دارد.
ویروس RSV
ویروس سینسیشیال تنفسی (RSV) اغلب با خسخس سینه، سرفه، عطسه، تب و آبریزش یا گرفتگی بینی همراه است و علائم آن معمولاً بهتدریج ظاهر میشود. طبق اعلام مراکز کنترل بیماریها، فرد از زمان شروع علائم تا حدود هشت روز بعد میتواند ناقل باشد.
در طول دوره علامتدار، ماندن در خانه توصیه میشود. پس از بهبود تدریجی علائم و قطع تب به مدت حداقل ۲۴ ساعت، میتوان ایزولاسیون را پایان داد، اما استفاده از ماسک و رعایت فاصله فیزیکی برای چند روز همچنان ضروری است. در افراد دارای نقص ایمنی، امکان انتقال RSV حتی تا چهار هفته یا بیشتر وجود دارد، حتی اگر علائم ظاهری برطرف شده باشد.
گلودرد استرپتوکوکی
گلودرد چرکی یا استرپتوکوکی یک عفونت باکتریایی است. در صورت عدم درمان با آنتیبیوتیک، فرد میتواند تا سه هفته ناقل باقی بماند. شروع بهموقع درمان دارویی، نقش تعیینکنندهای در کاهش دوره سرایت دارد.
سیاهسرفه (پرتوسیس)
سیاهسرفه نیز یک عفونت باکتریایی است که در مراحل ابتدایی شبیه سرماخوردگی بروز میکند: آبریزش بینی، سرفه خفیف و تب پایین. حدود یک تا دو هفته بعد، سرفهها شدید، مکرر و حملهای میشوند و ممکن است با تنگی نفس یا استفراغ همراه باشند.
بر اساس دستورالعملها، سیاهسرفه از زمان شروع علائم تا حدود ۱۴ روز پس از آغاز سرفهها مسری است. اگر فرد بهموقع آنتیبیوتیک دریافت کند، پس از پنج روز مصرف کامل دارو دیگر ناقل محسوب نمیشود. به همین دلیل، مراجعه زودهنگام به پزشک در صورت بدتر شدن سرفه اهمیت زیادی دارد.
بهطور کلی، بهبود علائم، قطع تب بدون دارو و گذشت حداقل ۲۴ ساعت معیارهای اصلی برای کاهش خطر انتقال بسیاری از بیماریهای شایع هستند. با این حال، استفاده از ماسک، رعایت فاصله اجتماعی و توجه به وضعیت سیستم ایمنی فرد میتواند نقش مهمی در محافظت از اطرافیان داشته باشد. در فصل سرما، احتیاط بیشتر نهتنها نشانه مسئولیتپذیری فردی است، بلکه به حفظ سلامت جمعی نیز کمک میکند.
