اگر زمین از چرخش بایستد دنیا نابود میشود؟
آب اقیانوسها، تودههای هوا، ساختمانها، درختان و حتی انسانها با نیرویی مهارنشدنی به سمت شرق پرتاب میشوند. این حرکت عظیم باعث ایجاد طوفانهایی فراتر از تصور، زلزلههای ویرانگر و سونامیهایی در مقیاس سیارهای میشود. بخشهایی از پوسته زمین ترک میخورند و سطح سیاره دچار ناپایداری شدید میشود.
زمین از همان لحظهای که شکل گرفت، در حال چرخش بوده است. ما این حرکت دائمی را حس نمیکنیم، چون همهچیز—از اقیانوسها و هوا گرفته تا شهرها و بدن خود ما—همراه با زمین میچرخد.
زمین از همان لحظهای که شکل گرفت، در حال چرخش بوده است. ما این حرکت دائمی را حس نمیکنیم، چون همهچیز—از اقیانوسها و هوا گرفته تا شهرها و بدن خود ما—همراه با زمین میچرخد. اما اگر این چرخش ناگهان متوقف شود، با یکی از فاجعهبارترین سناریوهای ممکن در تاریخ سیارهمان رو به رو خواهیم شد؛ سناریویی که نهتنها تمدن انسانی، بلکه ساختار طبیعی زمین را هم از هم میپاشد. در این مقاله به جزئیات این سوال جالب پرداخته ایم.
توقف ناگهانی چرخش زمین: آشوب در چند ثانیه
در حال حاضر، زمین در ناحیه خط استوا با سرعتی نزدیک به ۱۶۰۰ کیلومتر در ساعت به دور خود میچرخد. اگر این چرخش بهطور ناگهانی متوقف شود، سطح زمین میایستد اما هر چیزی که روی آن قرار دارد، همچنان با همان سرعت قبلی به حرکت ادامه میدهد. نتیجه؟ تقریباً همهچیز به معنای واقعی کلمه به پرواز درمیآید.
آب اقیانوسها، تودههای هوا، ساختمانها، درختان و حتی انسانها با نیرویی مهارنشدنی به سمت شرق پرتاب میشوند. این حرکت عظیم باعث ایجاد طوفانهایی فراتر از تصور، زلزلههای ویرانگر و سونامیهایی در مقیاس سیارهای میشود. بخشهایی از پوسته زمین ترک میخورند و سطح سیاره دچار ناپایداری شدید میشود.
تنها مناطقی که کمی کمتر آسیب میبینند، نواحی نزدیک به قطبها هستند؛ جایی که سرعت چرخش زمین بسیار کمتر است. با این حال، حتی این مناطق هم از پیامدهای جهانی این فاجعه در امان نخواهند بود.
اگر زمین آرامآرام از حرکت بایستد چه؟
حالا اگر زمین نه ناگهانی، بلکه بهتدریج کند شود و در نهایت از چرخش بازایستد، داستان کمی متفاوت اما همچنان ترسناک است. در این حالت، روزها و شبها بهمرور طولانیتر میشوند تا جایی که هر روز و هر شب ممکن است حدود شش ماه طول بکشد.
چنین تغییری، نظم آبوهوایی زمین را بهطور کامل نابود میکند. جریانهای اقیانوسی و الگوهای باد که نقش اساسی در توزیع گرما دارند، بهشدت مختل میشوند. نیمکرهای که برای ماهها زیر نور خورشید میماند، به دمایی بسیار بالا میرسد و نیمکره دیگر وارد سرمایی کشنده میشود.
بسیاری از گونههای گیاهی و جانوری توان سازگاری با چنین شرایطی را نخواهند داشت. یکی از پیامدهای کمتر دیدهشده اما بسیار حیاتی توقف چرخش زمین، تأثیر آن بر میدان مغناطیسی سیاره است. زمین به لطف این میدان مغناطیسی از خود در برابر تشعشعات خطرناک خورشیدی و کیهانی محافظت میکند. این میدان بهواسطه حرکت فلزات مذاب در هسته بیرونی زمین و در ارتباط مستقیم با چرخش سیاره ایجاد میشود.
اگر زمین نچرخد یا چرخش آن بهشدت کاهش یابد، این سپر محافظ ضعیف یا حتی ناپدید میشود. بدون میدان مغناطیسی، سطح زمین در معرض تشعشعات مرگبار فضا قرار میگیرد؛ اتفاقی که دانشمندان معتقدند در گذشته برای مریخ رخ داده و نقش مهمی در غیرقابل سکونت شدن آن سیاره داشته است.
آیا چنین چیزی ممکن است؟
خبر خوب این است که احتمال توقف چرخش زمین تقریباً صفر است. تمام سیارات منظومه شمسی میچرخند و این چرخش نتیجه فرآیند شکلگیری آنها از تودههای عظیم گاز و غبار در حال چرخش است. حتی ستارگان هم از این قاعده مستثنی نیستند.
در موارد بسیار نادر، برخوردهای عظیم میتوانند چرخش یک سیاره را تغییر دهند. اگر جرمی به اندازه یک سیاره با زمین برخورد کندچرخش آن کند شود، متوقف شود یا حتی معکوس گردد. نمونههایی از این پدیده را میتوان در منظومه شمسی دید. زهره بسیار آهسته و برخلاف جهت اغلب سیارات میچرخد و اورانوس تقریباً به پهلو خوابیده و به دور خود میچرخد.
دانشمندان معتقدند چنین وضعیتهایی احتمالاً نتیجه برخوردهای بزرگ در گذشتههای بسیار دور هستند. اما منظومه شمسی امروز، ساختاری پایدار و منظم دارد و احتمال برخورد زمین با جرمی در این ابعاد، آنقدر کم است که عملاً نادیده گرفته میشود. و اگر هم چنین برخوردی رخ دهد، توقف چرخش زمین احتمالاً کوچکترین نگرانی ما خواهد بود.
جمعبندی
چرخش زمین یکی از آن واقعیتهای نامرئی اما حیاتی است که زندگی را همانطور که میشناسیم ممکن کرده است. از طول روز و شب گرفته تا آبوهوا، میدان مغناطیسی و حتی بقای حیات، همهچیز به این حرکت آرام و مداوم وابسته است. توقف چرخش زمین—چه ناگهانی و چه تدریجی—به معنای فروپاشی نظم طبیعی سیاره خواهد بود. خوشبختانه، این سناریو بیشتر به داستانهای علمی–تخیلی تعلق دارد تا آینده واقعی ما.
منبع:خبرنامه
