شوک تک نرخی شدن ارز به بازارها
دولت اگر نتواند سیاستهای مکمل پولی و مالی را در کنار سیاست حذف ارز ترجیحی به طور دقیق اجرا کند، افزایش قیمتها به تورم پایدار تبدیل خواهند شد
روز گذشته بازارها به اجرای سیاست تکنرخی شدن ارز، واکنش نشان دادند. ارز و طلا با نوسانات افزایشی مواجه شدند، اما در عین حال انتظار میرود یکسانسازی نرخ ارز در میانمدت به شفافیت و ثبات بیشتر این بازارها منجر شود. دلار آزاد با عبور از کانال ۱۴۰هزار تومان و افزایش همزمان قیمت سکه و طلای داخلی، اثر کوتاهمدت حذف ارز ترجیحی را نمایان کرد؛ سیاستی که هدف آن کاهش رانت و ساماندهی بازار ارز عنوان میشود.
به گزارش دنیای اقتصاد، در مقابل، بورس تهران واکنشی مثبت و پررنگ داشت؛ شاخص کل با رشد ۲.۵۸درصدی از سطح ۴میلیون و ۱۷۱ هزار واحد عبور کرد و رکوردی تاریخی ثبت شد.
بازار آیتی نیز ضمن استقبال مشروط از تکنرخی شدن ارز، تحقق آثار پایدار آن را منوط به رفع محدودیتهای وارداتی و تسهیل تامین ارز میداند. از نگاه کارشناسان، بهبود و ثبات بازارها در روزهای آینده منوط به شفافیت سیاستهای ارزی بانک مرکزی و حذف بوروکراسی در مبادلات ارزی است.
بازارهای ارز و طلا در معاملات روز گذشته تحتتاثیر یکی از مهمترین تحولات سیاستگذاری سالهای اخیر قرار گرفتند؛ حذف ارز ترجیحی و حرکت بهسوی یکسانسازی نرخ ارز. این تغییر که سالها بهعنوان یکی از چالشهای ساختاری اقتصاد ایران مطرح بود، اکنون با هدف کاهش رانت، شفافسازی جریان ورود و خروج ارز و افزایش بازگشت ارزهای صادراتی اجرا شده است.
تکنرخی شدن ارز -هرچند در کوتاهمدت شوک قیمتی ایجاد میکند- در میانمدت و بلندمدت میتواند به ثبات بیشتر در بازار ارز، کاهش عدماطمینان و تقویت جریان بازگشت ارز کمک کند. در واقع، تا زمانی که چند نرخ مختلف برای ارز وجود داشته باشد، انگیزههای سفتهبازی، رفتارهای فرصتطلبانه و عدم شفافیت در گزارشهای تجاری ادامه مییابد.
با حذف ارز ترجیحی، صادرکنندگان انگیزه بیشتری برای بازگرداندن ارزهای حاصل از صادرات پیدا میکنند و سیاستگذار میتواند با اتکا به نرخ واحد، تصویر دقیقتری از نیاز ارزی کشور، تقاضای واقعی و رفتار واردکنندگان بهدست آورد.
با وجود این مزایا، چالش اصلی اجرای چنین سیاستی، مدیریت پیامدهای کوتاهمدت آن است. افزایش قیمتها بهویژه در بازار ارز و طلا میتواند انتظارات تورمی را تقویت کند و اگر سیاستهای مکمل پولی و مالی بهطور دقیق و هماهنگ اجرا نشوند، این افزایشهای مقطعی ممکن است به تورم پایدار تبدیل شود.
در نهایت، تعیین مسیر آینده بازار ارز بیش از هر چیز به هماهنگی سیاستهای پولی، مالی و ارزی، مدیریت انتظارات و استمرار انضباط در سیاستگذاری بستگی دارد.
